จังหวัดนครสวรรค์ เป็นเมืองโบราณซึ่งสันนิษฐานว่าตั้งขึ้นในสมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี โดยมีปรากฏชื่อในศิลาจารึกเรียกว่าเมืองพระบาง เป็นเมืองหน้าด่านสำคัญในการทำศึก สงครามมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย กรุงธนบุรี จนถึงกรุงรัตนโกสินทร์ ตัวเมืองดังเดิมตั้งอยู่ บริเวณเชิงเขาขาด (เขาฤาษี) จรดวัดหัวเมือง (วัดนครสวรรค์) เมืองพระบาง ต่อมาได้ เปลี่ยนเป็นเมืองชอนตะวัน เพราะตัวเมืองตั้งอยู่บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยาและ หันหน้าเมืองไปทางแม่น้ำซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออก ทำให้แสงอาทิตย์ส่องเข้าหน้าเมือง ตลอดเวลา แต่ภายหลังได้เปลี่ยนเป็นเมืองนครสวรรค์ เมืองนครสวรรค์มีชื่อเรียกเป็นที่รู้จัก แพร่หลายมาแต่เดิมว่า ปากน้ำโพ โดยปรากฏเรียกกันมาตั้งแต่ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตามประวัติศาสตร์ในคราวที่พระเจ้าหงสาวดีบุเรงนองยกทัพมาตีกรุงศรีอยุธยาครั้ง สมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ กองทัพเรือจากกรุงศรีอยุธยาได้ยกไปรับทัพข้าศึกที่ปากน้ำโพ แต่ต้านทัพข้าศึกไม่ไหวจึงล่าถอยกลับไป ที่มาของคำว่า ปากน้ำโพ สันนิษฐานได้ 2 ประการ คือ อาจมาจากคำว่า ปากน้ำโผล่ เพราะเป็นที่ปากน้ำปิง ยม และน่าน มาโผล่รวมกันเป็น ต้นแม่น้ำเจ้าพระยา หรืออีกประการหนึ่ง คือ มีต้นโพธิ์ขนาดใหญ่อยู่ตรงปากน้ำในบริเวณ วัดโพธิ์ จึงเรียกกันว่า ปากน้ำโพธิ์ ก็เป็นได้
จังหวัดนครสวรรค์ มีพื้นที่ 9,598 ตารางกิโลเมตร มีประชากรประมาณ 1.08 ล้านคน ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นเป็นที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำเหมาะแก่การเกษตร โดยเป็นที่ราบ ประมาณ 3 ใน 4 ของพื้นที่จังหวัด มีแม่น้ำสายสำคัญคือ แม่น้ำปิง แม่น้ำยม และ แม่น้ำน่าน ไหลมารวมกันเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา จังหวัดนครสวรรค์ มีสถานที่ท่องเที่ยวอยู่มากมายทั้งที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและ โบราณสถาน เช่น บึงบอระเพ็ด ต้นแม่น้ำเจ้าพระยา และอุทยานแห่งชาติแม่วงก์ เป็นต้น
