จังหวัดพะเยา เป็นเมืองเก่าแก่เมืองหนึ่งในแถบลานนาไทย เดิมมีชื่อว่า ภูกามยาว หรือ พยาว ก่อตั้งขึ้นในพุทธศตวรรษที่ 16 ปกครองโดยพ่อขุนงำเมือง ต่อมามีการเปลี่ยนแปลง การปกครองตามอิทธิพลของอาณาจักรต่าง ๆ ที่ผลัดกันมีอำนาจในแถบนี้ จนถึงสมัย กรุงรัตนโกสินทร์ พยาวก็เปลี่ยนชื่อเป็นพะเยา และรวมอยู่กับจังหวัดเชียงรายจนในปี พ.ศ. 2520 จึงได้รับการจัดตั้งขึ้นเป็นจังหวัดพะเยา
จังหวัดพะเยา ครอบคลุมพื้นที่ 6,335 ตารางกิโลเมตร มีประชากรประมาณ 488,500 คน มีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายแห่ง เช่น กว๊านพะเยา วัดอนาลโย-ดอยบุษราคัม อุทยานแห่งชาติดอยหลวง อุทยานแห่งชาติภูซาง และ อุทยานแห่งชาติแม่วงก์